Shën Valentini dhe dashuria më e madhe

0
41
Engaged couples attend a special Mass at the Basilica of St. Valentine in Terni, Italy, Feb. 10. The couples pledged their love to each other during the annual "promise Mass," held in advance of Valentine's Day. While some details of St. Valentine's life are lost to history, the local diocese believes he was the martyred 3rd-century martyred bishop of Terni. (CNS photo/Paul Haring) (Feb. 11, 2013) See VALENTINE-TERNI and VALENTINE-LEGEND Feb. 11, 2013.

Nga Brunilda Rustani

Shën Valentini (226-269 pas lindjes së Krishtit sipas historisë kishtare) ishte një besimtar i krishterë me sa duket me një pozitë të rëndësishme në bashkësinë e krishterë të kohës, përderisa sot e shohim si një figurë të katolicizmit, i cili në atë kohë nuk ishte ende besimi zyrtar i Perandorisë Romake. (Kushdo që më njeh e di se nuk kam asgjë kundër katolicizmit, përkundrazi; thjesht është një zhvillim historik i mëvonshëm.) Paganizmi vijonte ende si feja kryesore e Perandorisë, ose më mirë të themi si mekanizmi me anë të të cilit Perandorit i ndërroheshin disa shkronja dhe thirrej Perëndi. (E njëjta gjë si në ditët tona: krishterimit i ndërrohen shumë shkronja, i fshihet Zoti, mëkati dhe përjetësia si koncepte, e kështu socializmi mbjell e ruan një grimcë pranueshmërie mes masave.) Në kohën e Shën Valentinit, perandor ishte Klaudiusi i Dytë, i cili nuk kishte shumë ndryshim nga i pari (anëtar i “trinisë së pashenjtë” pagane Kaligula – Klaudius – Neron) kur bëhej fjalë për paranojën kundër të krishterëve dhe për masa… drastike kundër përhapjes së krishterimit.

Ka shumë versione e legjenda në lidhje me personin e Shën Valentinit, por një përmbledhje gjithë-përfshirëse do të ishte si kjo: Perandori kishte vendosur një ligj përmbi atë natyror e hyjnor që ushtarët e tij të mos martoheshin, edhe nëse gjenin vajzën e ëndrrave të tyre. Kjo sepse, sipas tij, një ushtar beqar nuk kishte shqetësimin e një të martuari kur shkonte në luftë, nuk frikësohej sa një i martuar për vdekjen duke menduar për familjen e tij, dhe ishte në gjendje t’i përkiste Perandorit edhe më plotësisht. (Edhe këtu ngjan si një kopje pagane e këshillave të Palit për të krishterët, dhe sërish ngatërresa Perandor/Perëndi është e pranishme.) Sigurisht, Shën Valentini (ngul këmbë të ruhet titulli Shën në çdo përsëritje, sepse është e merituar për një shërbëtor të Zotit tani në lavdi me Të) nuk ishte dakord dhe vijon në traditën e shenjtë judeo-të krishterë të mosbindjes civile kur kjo do të thotë mosbindje hyjnore. Ai duket se ka të qarta dy parime: se Perëndia është autoriteti parësor dhe se familja si rrjedhojë e martesës është institucioni njerëzor parësor, përmbi shtetin apo çdo grupim a shpikje tjetër njerëzore.

Ata ushtarë të krishterë dhe ai prift nuk ishin disidentë a rebelë pa shkak; ata ishin shërbyes besnikë të Perandorit, brenda logjikës së ligjit natyror e hyjnor. Dhe, ndryshe nga ç’ ndodh shpesh sot, ata nuk e vinin në diskutim ekzistencën e asnjërit dhe e dinin mirë se shkelja e ligjit natyror është shpeshherë hapi i parë drejt shkeljes së ligjit hyjnor, ose pasqyrim i shkeljes së tij të brendshme.

Ky shenjt vë jetën e tij në rrezik madhor për të bekuar jetën siç Perëndia e ka diktuar: ushtarët u martuan me zonjat e tyre. Pa kaluar shumë kohë, Shën Valentini u arrestua, dhe historia tregon më tej se Perandori në fakt nisi ta kishte për zemër gjatë kësaj kohe. Bisedat me këtë shenjt të ditur ishin të pëlqyeshme për të, derisa u përmend një emër me shkronja të ngjashme si të tijit, por që kërcënonte me pushtet shumë herë më të madh dhe i kujtonte se njeriu nuk i përket njeriut, qoftë ky Perandori. Kjo ishte pika ku Perandori vulos dënimin e shenjtit me vdekje romake: shumë tortura para dërgimit në përjetësi.

Ndërkohë që me të drejtë festojmë dashurinë romantike në një ditë si kjo, ndoshta është koha të shkojmë edhe përtej. Ky shenjt dhe shembulli i tij meritojnë të shihen me më shumë nderim se kaq. Shën Valentini (apo të paktën çfarë dimë për të) është më tepër se versioni i krishterë i Kupidit, siç duket se trajtohet sot; është shembulli i një të krishteri që e ka vazhdimisht të qartë se cila është Dashuria më e madhe dhe ligji i Kujt është diktuesi parësor i jetës. Trajtimi komercial i figurave si Shën Valentini apo Shën Nikolla mund të ketë mbajtur gjallë një përngjasim e kujtim të largët të tyre në një kulturë që sa vjen e shekullarizohet drejt një mase pa bazë e pa individualitet të mirëfilltë e të mpirë ndaj frymores. Por është koha që familja e vet, kisha, ta rimëkëmbë si duhet kujtimin e tyre, të frymëzohet prej personave të vërtetë pas festa-bërësve e mbi të gjitha të rimëkëmbë gjallërisht mes kulturës kujtimin e Atij që i bëri këta shenjt të denjë për t’u festuar. Si dhe t’i rimëkëmbim vetes parimet se Perëndia ka fjalën e parë e të fundit në jetën tonë, dhe se pushteteve njerëzore u duhet dhënë bindje vetëm brenda kufijve të perëndishmërisë. Jashtë saj, jemi qytetarë të një tjetër mbretërie.